Հաւատոյ Հանգանակին Երրորդ Յօդուածը ՔՐԻՍՏՈՍԻ ԾՆՈՒՆԴԸ ԵՒ ՄԿՐՏՈՒԹԻՒՆԸ

1.  Ուրկէ՞ գիտենք թէ Աստուծոյ Բանը մարդ եղաւ։
Աստուծոյ յայտնութենէն, որովհետեւ Սուրբ Աւետարանը կ’ըսէ. «Եւ Բանը մարմին եղաւ եւ բնակեցաւ մեր մէջ» (Յովհ. Ա. 14)։ Այս խօսքով կը հասկնանք, թէ Աստուծոյ Որդին երկինքէն իջաւ եւ Իր աստուածային բնութիւնը միացուց մարդկային բնութեան, այնպէս որ Ան թէ՛ կատարեալ Աստուած է եւ թէ՛ կատարեալ մարդ։ (Տես Դաս Ժ.)

2.  Քրիստոս ո՞ւր ծնաւ։
Յուդայի Բեթղեհէմ քաղաքին մէջ, ինչպէս Միքիա մարգարէն Քրիստոսէ ինը դար առաջ յստակօրէն մարգարէացած էր՝ ըսելով. «Եւ դո՛ւ, Բեթղեհէմ Եփրաթա, թէեւ փոքր ես Յուդայի հազարաւորներուն մէջ, սակայն քեզմէ պիտի ելլէ Ինծի համար Ան, որ իշխան պիտի ըլլայ Իսրայէլի վրայ» (Միքիա Ե. 2)։

3.  Ո՞վ եղաւ Քրիստոսի մայրը։
Սուրբ Կոյս Մարիամը, որ նշանուած էր Յովսէփի՝ արդար մարդու եւ հիւսնի մը հետ։

4.  Ո՞վ կանխաւ գուշակած էր այդ։
Աստուած այս հրաշալի եւ ամենազարմանալի ծնունդը՝ Մեսիայի Կոյս Մօրմէ ծնիլը, Քրիստոսէ հարիւրաւոր տարիներ առաջ յայտնած էր Եսայի մարգարէին միջոցաւ, որ կ’ըսէ. «Ահա կոյսը պիտի յղանայ եւ որդի մը պիտի ծնի, եւ անոր անունը պիտի կոչեն Էմմանուէլ» (Եսայի Է. 14)։

5.  Սուրբ Կոյս Մարիամը եւ Սուրբ Յովսէփը ո՞ր ցեղէն եւ ո՞ր ընտանիքէն էին։
Անոնք Յակոբ Նահապետի ընտանիքէն, Յուդայի ցեղէն էին, եւ Դաւիթ թագաւորի՝ Յեսսէի որդիին սերունդի տունէն։ Եսայի մարգարէն այս ալ մարգարէացած էր՝ ըսելով. «Յեսսէի բունէն շառաւիղ մը պիտի ելլէ, եւ անոր արմատներէն ճիւղ մը պիտի բուսնի։ Տիրոջ Հոգին պիտի հանգչի անոր վրայ՝ իմաստութեան եւ հանճարի հոգին, խորհուրդի եւ զօրութեան հոգին, գիտութեան եւ Տիրոջ երկիւղի հոգին» (Եսայի ԺԱ. 1-2)։

6.  Աստուած ինչպէ՞ս յայտնեց Քրիստոսի ծնունդը։
Աստուած Իր Միածին Որդիին ծնունդը աշխարհին յայտնեց երեք մեծ եւ հանդիսաւոր դէպքերով։

7.  Ո՞րն է առաջինը։
Գիշերով հրեշտակ մը երեւցաւ Բեթղեհէմի հովիւներուն, որոնք իրենց հօտին վրայ պահակութիւն կ’ընէին, եւ ըսաւ. «Մի՛ վախնաք, որովհետեւ ահա ձեզի մեծ ուրախութեան աւետիս մը կը բերեմ, որ ամբողջ ժողովուրդին պիտի ըլլայ։ Այսօր Դաւիթի քաղաքին մէջ ձեզի համար Փրկիչ մը ծնաւ, որ է Քրիստոս Տէրը» (Ղուկ. Բ. 8-11)։

8.  Հրեշտակները ի՞նչ երգեցին։
Հովիւները լսեցին, որ հրեշտակներու բազմութիւնները կ’երգէին. «Փա՜ռք Աստուծոյ բարձունքներուն մէջ, եւ երկրի վրայ խաղաղութիւն, մարդոց մէջ հաճութիւն»։

9.  Հովիւները ի՞նչ ըրին։
Իրենց տրուած նշանին համաձայն գացին եւ մօտակայ վայրի մը մէջ գտան մանուկ Յիսուսը՝ մսուրի մէջ։ Անոր երկրպագեցին, ապա գացին եւ բոլորին պատմեցին պատահածը։

10. Քրիստոսի ծննդեան ժամանակ տեղի ունեցած երկրորդ մեծ դէպքը ի՞նչ էր։
Արեւելքէն մոգ իշխաններ եկան՝ առաջնորդուած հրաշալի աստղով մը, եւ երկրպագեցին աստուածային Մանուկին՝ Անոր մատուցանելով ոսկի, խունկ եւ զմուռս (Մատթ. Բ. 1-2)։

11. Այս ընծաներով ի՞նչ խոստովանեցան անոնք։
Այսպէս անոնք մանուկ Յիսուսը խոստովանեցան իբրեւ իրենց Թագաւորը եւ Աստուածը, որովհետեւ այդ երեք ընծաները այն ժամանակ կը մատուցուէին միայն թագաւորներու եւ աստուածներու։

12. Երրորդ մեծ դէպքը ո՞րն է։
Երբ մանուկ Յիսուս քառասուն օրական եղաւ, Անոր Կոյս Մայրը, Օրէնքին համաձայն, զայն տարաւ Երուսաղէմի Տաճարը՝ Տիրոջ ներկայացնելու համար։ Հոն ծերունի Սիմէոնը զայն իր բազուկներուն մէջ առաւ եւ աղօթեց. «Արդ, Տէ՛ր, արձակէ՛ Քու ծառադ խաղաղութեամբ՝ ըստ Քու խօսքիդ, որովհետեւ իմ աչքերս տեսան Քու փրկութիւնդ, զոր պատրաստեցիր բոլոր ժողովուրդներուն առջեւ. լոյս՝ հեթանոսները լուսաւորելու համար, եւ փառք՝ Քու ժողովուրդիդ՝ Իսրայէլի» (Ղուկ. Բ. 25-32)։

13. Ինչո՞ւ Սիմէոն այսպէս աղօթեց։
Որովհետեւ, թէեւ ան շատ ծեր էր եւ մահուան շեմին կանգնած, սակայն Աստուծոյ աղօթած էր եւ Անկէ խոստում ստացած, թէ պիտի չմեռնէր մինչեւ որ տեսնէր Օծեալը՝ այսինքն Մեսիան։ Այս շնորհքը ստանալէ ետք, երանելի Սիմէոնը ուրախութեամբ յանձնուեցաւ մահուան։

14. Ծերունի Սիմէոնը ի՞նչ մարգարէացաւ։
Ան մարգարէացաւ, թէ Քրիստոս Իսրայէլի մէջ շատերու անկումին եւ վերելքին պատճառ պիտի ըլլար։ Ապա դառնալով Կոյս Մարիամին՝ ըսաւ. «Եւ քու անձիդ մէջէն ալ սուր մը պիտի անցնի»։ Այս խօսքերով ան յայտնեց այն դառնագոյն ցաւը, զոր Տիրոջ Մայրը պիտի կրէր՝ տեսնելով իր Միածին Որդիին ահաւոր չարչարանքները եւ մահը։

16. Ի՞նչ գիտենք Քրիստոսի մանկութեան մասին։
Միայն այսքանը գիտենք, թէ Ան հնազանդ էր Իր ծնողներուն եւ, իբրեւ ճշմարիտ Մարդու Որդի, կը մեծնար Աստուծոյ շնորհքին մէջ (Ղուկ. Բ. 41-52)։

17. Քրիստոս այդ բանով ի՞նչ ուզեց ցոյց տալ։
Ան ուզեց Ինքզինք օրինակ դարձնել մանուկներուն, որպէսզի անոնք ալ նոյնպէս մեծնան Աստուծոյ շնորհքին մէջ՝ հնազանդութիւն մատուցանելով իրենց ծնողներուն եւ ամէն կերպով զանոնք պատուելով։

18. Ի՞նչ գիտենք Քրիստոսի պատանեկութեան մասին։
Քրիստոս, տասներկու տարեկան հասակին, Իր ծնողներուն հետ ուխտի գնաց Երուսաղէմի Տաճարը՝ Զատկի տօնին առիթով։ Հոն, վարդապետներուն մէջ նստած, կը խօսէր անոնց հետ եւ բոլորը կը զարմացնէր Իր աստուածային իմաստութեամբ։ Երբ Կոյս Մարիամը, երկար փնտռելէ ետք, զայն գտաւ եւ իր սիրող սրտին մտահոգութիւնը յայտնեց, Յիսուս պատասխանեց. «Ինչո՞ւ զիս կը փնտռէիք։ Չէի՞ք գիտեր, թէ Ես պէտք է Իմ Հօրս գործերով զբաղիմ» կամ՝ «պէտք է Իմ Հօրս տան մէջ ըլլամ» (Ղուկ. Բ. 49)։

19. Մեր Փրկիչը Իր այս գործերով եւ խօսքերով երիտասարդներուն ի՞նչ խրատ կու տայ։
Անոնք սրբազան դաս մը կու տան բարեպաշտութեան, Աստուծոյ հանդէպ սիրոյ եւ Անոր պաշտամունքին հանդէպ ջերմ սիրոյ մասին։ Ան կը սորվեցնէ մանուկներուն ու պատանիներուն ջանասիրաբար յաճախել Աստուծոյ Տունը, այսինքն՝ Եկեղեցին, եւ անկեղծ ու լուրջ սրտով լսել ու սորվիլ աստուածային կրօնքը, որուն գիտութիւնը սուրբ հայրերը կը սորվեցնեն եւ մեր հոգեւոր հովիւները կը քարոզեն։

20. Քրիստոս քանի՞ տարի անյայտութեան մէջ ապրեցաւ։
Քրիստոս Իր Մօր եւ Սուրբ Յովսէփի հետ Գալիլիոյ Նազարէթ քաղաքին մէջ խոնարհ կեանք մը ապրեցաւ՝ ձեռքի աշխատանքով զբաղելով եւ Իր ծնողներուն ծառայելով, մինչեւ որ հասաւ երեսուն տարեկան հասակին։

21. Աստուած նոր մարգարէ մը չղրկե՞ց Մեսիայի գալուստը աւետելու համար։
Այո՛։ Այդ մարգարէն էր Յովհաննէս Մկրտիչը կամ Նախակարապետը, որ իր մօր կողմէն Քրիստոսի ազգականն էր եւ Քրիստոսէ վեց ամիս առաջ ծնած էր՝ համաձայն հրեշտակին կանխաւ ըսածին իր հօր՝ Զաքարիայի (Ղուկ. Ա. 5-24, 57-80)։

22. Քրիստոս ինչպէ՞ս մկրտուեցաւ։
Ապաշխարող մեղաւորներ հաւաքուած էին Յորդանան գետին մօտ, որպէսզի Յովհաննէս Մկրտիչէն մկրտուէին։ Քրիստոս ալ խոնարհաբար եկաւ անոնց մէջ եւ մկրտութիւն խնդրեց։ Սակայն Յովհաննէս չհամարձակեցաւ մկրտել զայն եւ ըսաւ. «Ես պէտք ունիմ Քեզմէ մկրտուելու, եւ Դո՞ւն կու գաս ինծի»։ Բայց Յիսուս ստիպեց զայն համաձայնիլ՝ պատասխանելով. «Այսպէս վայել է մեզի կատարել ամբողջ արդարութիւնը»։ Մեր Տէրը ուզեց մեղաւորներուն պէս մկրտուիլ, որովհետեւ Ան Իր սրտին վրայ առած էր ամբողջ մարդկութեան մեղքերը՝ մարդկութիւնը փրկելու համար։

23. Քրիստոսի մկրտութեան ժամանակ Աստուած ի՞նչ յայտնութիւն կամ «Աստուածայայտնութիւն» շնորհեց։
Սուրբ Հոգին աղաւնիի կերպարանքով իջաւ եւ հանգչեցաւ Քրիստոսի վրայ, մինչ Աստուած Հայրը երկինքէն ձայնով յայտարարեց, թէ մկրտուող խոնարհ Մարդը Մեսիան է՝ Իր սիրելի Որդին, ըսելով. «Ա՛յս է Իմ սիրելի Որդիս, որուն հաւնեցայ» (Մատթ. Գ. 13-17)։

(Քաղուած՝ Խորէն Արք. Նարպէյի «Կանոն Քրիստոնէական Դաստիարակութեան» հատորէն)