Շաբաթ 18 Յուլիս 2026-ին, Հայաստանեայց Առաքելական Ս. Եկեղեցին կը նշէ իր առաջին լուսաւորիչին՝ Ս. Թադէոս Առաքեալին, եւ Հայ Եկեղեցւոյ անդրանիկ նահատակներէն՝ Սրբուհի Սանդուխտի տօնը։ Սրբուհի Սանդուխտ իշխանուհին քրիստոնէութեան լոյսին հասաւ Թադէոս առաքեալի շնորհիւ, եւ իր կարգին, շատ ուրիշներ դարձի բերաւ։ Անոր հայրը՝ Սանատրուկ թագաւորը, նախ փորձեց զինք հրաժարեցնել նոր կրօնքէն եւ ի վերջոյ, թագի եւ սուրի ընտրանքին առջեւ դրաւ իր դուստրը։ Սանդուխտ ընտրեց սուրը եւ դարձաւ Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ առաջին նահատակ սրբուհին։ Անոր նահատակութենէն ետք, Թադէոս առաքեալ եւս նահատակուեցաւ Արտազի մէջ (այսօր՝ հիւսիսային Իրան)։
Ս. Թադէի վանքը շինուած է սուրբի գերեզմանին վրայ։ Անցեալ դարու սկիզբին, վանքը ճամբորդներու եւ ուխտագնացներու կարեւոր հանդիպման վայր մըն էր։ Այս տօնին առիթով, տարեկան ուխտագնացութիւն մը տեղի կ’ունենայ Ատրպատականի մէջ։ Հայց. Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին սուրբ Թադէոս առաքեալի եւ սուրբ Սանդուխտ կոյսի յիշատակի օրը կը նշէ Վարդավառի տօնին յաջորդող շաբաթ օրը:
Saint Thaddeus the Apostle and Saint Sandukht
The Armenian Apostolic Holy Church honors Saint Thaddeus the Apostle, the first enlightener of Armenia, and Saint Sandukht, one of the first martyrs of the Armenian Church, on Saturday, July 18, 2026.
Princess Sandukht came to the light of Christianity through the preaching of Saint Thaddeus and, in turn, brought many others to the Christian faith. Her father, King Sanatruk, first tried to persuade her to renounce her new religion. When his efforts failed, he forced his daughter to choose between the crown and the sword. Sandukht chose the sword and became the first female martyr of the Armenian Apostolic Church.
After her martyrdom, Saint Thaddeus was also martyred in Artaz, in present-day northern Iran.
The Monastery of Saint Thaddeus was built over the Apostle’s tomb. In the early twentieth century, the monastery was an important gathering place for travellers and pilgrims. On the occasion of this feast, an annual pilgrimage takes place in Atropatene, the historic Persian region often associated with present-day northwestern Iran.
Their commemoration is observed each year on the Saturday following the Feast of the Transfiguration (Vardavar).