Կը ներկայացնենք Տարօն Սրկ. Հալլաճեանի յօդուածի՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ պատասխանը «Միայն Հաւատքով» վարդապետական տեսութեան 3-րդ եւ վերջին բաժինը:

Է. Սուրբ Միւռոնը Աստուածաշնչական Է

Հին Կտակարանի Հիմքերը

Ելք Լ.22-33

Աստուած ինք կը սահմանէ սուրբ օծման իւղը։

Սաղմոս ՃԼԳ.2

Ահարոնի օծումը աստուածային օրհնութեան եւ շնորհքի խորհրդանիշն է։

Ա. Թագաւորաց ԺԶ.13

Սամուէլ Դաւիթը կ’օծէ, եւ Տիրոջ Հոգին կը հանգչի անոր վրայ։

Նոր Կտակարանի Կատարումը

Ղուկաս Դ.18

«Տիրոջ Հոգին վրաս է, որովհետեւ զիս օծեց»։

Գործք Ժ.38

«Աստուած Յիսուս Նազովրեցին օծեց Սուրբ Հոգիով եւ զօրութեամբ»։

Բ. Կորնթացիս Ա.21-22

«Աստուած է, որ մեզ օծեց»։

Ա. Յովհաննէս Բ.20

«Դուք օծում ունիք Սուրբէն»։

Ա. Յովհաննէս Բ.27

«Օծումը, զոր անկէ ստացաք, ձեր մէջ կը բնակի»։

Այստեղ գործածուած յունարէն բառը «χρῖσμα» (chrisma) է, որ ուղղակիօրէն կը կապուի Քրիսմի եւ Միւռոնի գաղափարին։ Հետեւաբար Սուրբ Միւռոնը ոչ թէ սոսկ վաղ աւանդութիւն մըն է, այլ աստուածաշնչական իրականութիւն։

Ը. Քահանայական Արձակումը եւ Մեղքերու Թողութիւնը Քրիստոս իր առաքեալներուն ըսաւ.

Յովհաննէս Ի.21-23

«Որոնց մեղքերը ներէք, ներուած պիտի ըլլան, եւ որոնց մեղքերը պահէք, պահուած պիտի ըլլան»։ Այս իշխանութիւնը չի կրնար դատարկ խօսք ըլլալ։

Ան կ’ենթադրէ իրական հոգեւոր իշխանութիւն։

Յակոբոս Ե.14-16-ը նոյն հատուածին մէջ կը միացնէ.

● Երէցներ (քահանաներ)

● Իւղով օծում

● Աղօթք

● Մեղքերու թողութիւն

Սա ճիշդ այն է, ինչ որ Հայ Եկեղեցին կը կատարէ։

Թ. Մելքիսեդեկեան Քահանայութիւնը

Եբրայեցիներու Թուղթը կրկին ու կրկին կը յայտարարէ.

«Դուն յաւիտեան քահանայ ես՝ Մելքիսեդեկի կարգին համեմատ»։

Քրիստոսի քահանայութիւնը յաւիտենական է։ Սակայն Եբրայեցիներու Թուղթը ոչ մէկ տեղ կ’ըսէ, թէ ան երկրի վրայ քահանայական ծառայութիւնը վերացուց։ Ընդհակառակը, բոլոր քրիստոնէական ծառայութիւնները իրենց հիմքը կը գտնեն Քրիստոսի յաւիտենական քահանայութեան մէջ։

Սուրբ Յովհան Ոսկեբերան կ’ըսէ.

«Քահանայութեան գործը երկրի վրայ կը կատարուի, բայց երկնային կարգերու շարքին կը դասուի»։ Եւ դարձեալ.

«Մարդոց տրուած է իշխանութիւն մը, զոր Աստուած հրեշտակներուն եւ հրեշտակապետներուն իսկ չէ տուած»։

Մատթէոս ԺԸ.18-ի մասին.

«Զինչ կապիցէք յերկրի՝ կապեալ լիցի յերկինս, եւ զինչ արձակիցէք յերկրի՝ արձակեալ լիցի յերկինս»։

Ժ. Քրիստոս եւ Մելքիսեդեկ՝ Տասը Նմանութիւններ

Հայ եկեղեցական մեկնողական աւանդութեան համաձայն.

1. Մելքի կը նշանակէ թագաւոր, իսկ Քրիստոս յաւիտենական Թագաւորն է։

2. Սեդեկ կը նշանակէ արդարութիւն, իսկ Քրիստոս մարդկութիւնը վերականգնեց արդարութեան մէջ։ 

3. Մելքիսեդեկ Սաղէմի թագաւորն էր, այսինքն՝ խաղաղութեան. Քրիստոս Խաղաղութեան Իշխանն է։ 

4. Մելքիսեդեկը առանց երկրային հօր կը յիշուի, ինչպէս Քրիստոս մարդեղութեամբ առանց մարդկային հօր ծնաւ։

5. Մելքիսեդեկը առանց մայրական քահանայական տոհմաբանութեան կը ներկայանայ, իսկ Քրիստոս յաւիտենապէս Հօրմէն ծնեալ է։

6. Մելքիսեդեկի սերունդը չի հաշուուիր, եւ Քրիստոսի մասին ալ Եսայի կը հարցնէ. «Ո՞վ պիտի պատմէ անոր սերունդը» (Եսայի ԾԳ.8)։

7. Մելքիսեդեկը տասանորդ մատուցողներու հայրապետն էր, Քրիստոս՝ հաւատացեալներուն։ 

8. Մելքիսեդեկ հաց եւ գինի մատուցեց, Քրիստոս՝ Իր Մարմինն ու Արիւնը։

9. Մելքիսեդեկի քահանայութիւնը փոխարինող չունեցաւ, ինչպէս Քրիստոս միանգամընդմիշտ մտաւ վարագոյրէն անդին։

10. Մելքիսեդեկ Աստուծմէ կոչուած էր, ինչպէս Քրիստոս Հօրմէ ստացաւ Իր իշխանութիւնը։

ԺԱ. Առաքելական Յաջորդականութիւն

Գործք Առաքելոց Ա.

Մատաթիան կը փոխարինէ Յուդային։

Գործք ԺԴ.23

Առաքեալները երէցներ կը ձեռնադրեն։

Ա. Տիմոթէոս Դ.14

Ձեռնադրութիւնը կը կատարուի ձեռք դնելով։

Բ. Տիմոթէոս Բ.2

Պօղոս կը հրամայէ հաւատարիմ մարդիկ պատրաստել, որոնք ուրիշներ ալ պիտի սորվեցնեն։ Տիտոս Ա.5

Տիտոսին կը պատուիրուի երէցներ նշանակել։

Նոր Կտակարանը ինքնահռչակ ծառայութիւն չի ճանչնար։

Ան կը սորվեցնէ յաջորդականութիւն։

Հայ Եկեղեցին կը պահպանէ սուրբ տարածութեան աստուածաշնչական կառուցուածքը։

Հին Ուխտ

● Արտաքին Գաւիթ

● Սուրբ Վայր

● Սրբութիւն Սրբոց

Նոր Ուխտի Եկեղեցի

● Գաւիթ

● Ժողովրդասրահ (Նաւ)

● Դաս

● Սուրբ Սեղան

Եբրայեցիներու Թուղթը լայնօրէն կը գործածէ տաճարային լեզու։

Յայտնութեան Գիրքը կը նկարագրէ երկնային պաշտամունք մը, ուր կը գտնենք.

● Սեղան

● Խունկ

● Քահանայական զգեստներ

● Պաշտամունքային պատասխաններ

Հետեւաբար հայկական սրբավայրը Աստուածաշնչական պաշտամունքի շարունակութիւնն է, ոչ թէ անոր շեղումը։

Եզրակացութիւն

Աստուածաշնչական վկայութիւնը ճնշող կերպով կը հաստատէ.

● Մկրտութեամբ վերածնունդը

● Խորհուրդներու կեանքը

● Առաքելական յաջորդականութիւնը

● Քահանայական ծառայութիւնը

● Սուրբ Միւռոնը

● Խոստովանութիւնն ու մեղքերու արձակումը

● Դատաստանը ըստ գործերու

● Սիրոյ միջոցով գործող հաւատքը

Հայ Առաքելական Եկեղեցին չի մերժեր հաւատքը։ Ընդհակառակը, ան կը մերժէ փրկութիւնը միայն հաւատքի սահմանափակելը։ Սուրբ Գիրքը կը սորվեցնէ, թէ մենք կը փրկուինք Աստուծոյ շնորհքով՝ հաւատքի միջոցով, կը սնանինք Սուրբ Խորհուրդներով, կը կերպարանափոխուինք Սուրբ Հոգիով եւ պիտի դատուինք մեր գործերուն համաձայն։

Ասիկա է Առաքեալներուն հաւատքը։

Ասիկա է Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի հաւատքը։

Ասիկա է Սուրբ Գրիգոր Տաթեւացիի հաւատքը։

Ասիկա է Սուրբ Յովհան Ոսկեբերանի հաւատքը։

Ասիկա է պատմական եւ Առաքելական Հայ Եկեղեցւոյ հաւատքը։

Տարօն Սրկ. Հալլաճեան

Թորոնթօ, Գանատա