- Քրիստոս ինչպէ՞ս ամփոփեց Աստուծոյ հանդէպ մեր բոլոր պարտականութիւնները։
Հետեւեալ մէկ պատուէրով. «Սիրէ՛ Տէր Աստուածդ քու ամբողջ սրտովդ, քու ամբողջ անձովդ եւ քու ամբողջ մտքովդ» (Մատթ. ԻԲ. 37)։ - Ինչպէ՞ս գիտենք, թէ այս պատուէրը կը պարունակէ Աստուծոյ հանդէպ մեր բոլոր պարտականութիւնները։
Որովհետեւ, եթէ մէկը կատարեալ կերպով կը սիրենք, պէտք է զգոյշ ըլլանք խուսափելու այն բաներէն, որոնք իրեն հաճելի չեն, եւ ուրախութեամբ կատարելու այն բաները, որոնք իրեն հաճելի են։ - Ինչո՞ւ պէտք է սիրենք Աստուած։
Որովհետեւ Աստուած մեզ կը սիրէ հայրական բարերարութեամբ։ Եթէ բնական է մեզի մարդոց հանդէպ սէր ցուցաբերել՝ սիրոյ փոխարէն սէր տալով, որքա՜ն աւելի պէտք է նոյնը ընենք Աստուծոյ հանդէպ, որ մեր Արարիչն է։ - Ինչպէ՞ս կրնաս ապացուցանել, թէ Աստուած մեզ կը սիրէ։
(1) Ասիկա յայտնի եւ ակներեւ է այն բազմաթիւ շնորհներէն, զորս Աստուծմէ ստացած ենք. եւ (2) այն մեծ օրհնութիւններէն, զորս Իր բարութիւնը մեզի համար պատրաստած է։ - Ի՞նչ շնորհներ արդէն ստացած ենք Աստուծմէ։
Կեանքը եւ այն բոլոր բարիքները, որոնք կեանքը վեհ ու հաճելի կը դարձնեն։ - Որո՞նք են Աստուծոյ գլխաւոր բարիքները մեզի։
Աստուած աշխարհը լեցուցած է առատութեամբ եւ պարգեւներով, եւ մարդուն տուած է զօրութիւն՝ Իր պարգեւները տիրելու եւ վայելելու։ - Մարդը ի՞նչ կ’ընէ այդ զօրութեամբ։
Մարդը Բնութեան ուժերը, ինչպէս՝ ելեկտրականութիւնը, մթնոլորտը, երկիրը, կրակը եւ ջուրը, կենդանիները, բոյսերը, հանքերը եւ այլն, կը ծառայեցնէ իր օգուտին, դիւրութեան եւ հաճոյքին համար։ - Աստուած մարդուն միայն զգայական հաճոյք եւ վայելք տուա՞ծ է։
Ո՛չ։ Աստուած մեզի նաեւ զգայարաններ եւ բանականութիւն տուած է, որպէսզի մեր կարողութեան չափով հասկնանք եւ գիտութեան ու արուեստներու միջոցաւ ստեղծուած իրերն ու ուժերը ծառայեցնենք մեր վայելքին եւ օգտին։ - Աստուած ուրիշ ի՞նչ հոգեւոր բարիքներ շնորհած է մեզի։
Աստուած մեզի շնորհած է բարեկամութեան, գթութեան, կարեկցութեան, բարեսիրութեան, երախտագիտութեան եւ այլ բարի զգացումներու բնազդներ, որոնք երկնատուր բոլոր պարգեւներուն ամենէն ընտիր ու մխիթարականներէն են։ - Աստուած ի՞նչ աւելի մեծ օրհնութիւններ սահմանած է մեզի համար։
Աստուած մեզ ծնունդ տուած է ճշմարիտ կրօնքին մէջ, եւ նաեւ խոստացած է, որ եթէ հաւատարիմ գտնուինք մեր Սուրբ Կրօնքին, յաջորդ աշխարհին մէջ մեզի պիտի շնորհէ բոլոր ուրախութիւններէն ամենէն գերազանցը, այսինքն՝ Իր պաշտելի տեսութիւնը՝ յաւիտեանս յաւիտենից։ - Աստուծոյ սիրոյ հանդէպ անտարբեր ըլլալը յիմարութիւն չէ՞։
Այո՛։ Ոչ միայն յիմարութիւն է, այլ նաեւ մեծ յանցանք եւ ամենէն ծանր ապերախտութիւնը։ - Ինչպէ՞ս պէտք է սիրենք Աստուած։
Քրիստոս՝ մեր Տէրը, սորվեցուցած է մեզի, թէ պէտք է սիրենք Աստուած մեր ամբողջ սրտով, մեր ամբողջ անձով եւ մեր ամբողջ մտքով (Մատթ. ԻԲ. 37)։ - Ի՞նչ պէտք է հասկնալ այս բացատրութենէն։
Թէ Աստուած պէտք է առաջին տեղը գրաւէ մեր սրտերուն մէջ, եւ մենք պէտք է զինք ամէն բանէ վեր սիրենք՝ մեր հոգիին ամբողջ ջերմեռանդութեամբ։ - Ինչո՞ւ պէտք է այս կերպ սիրենք Աստուած։
Որովհետեւ Տէրը, որուն կատարելութիւններն ու բարութիւնը անսահման են, Իր արարածներուն կողմէ եւս պէտք է սիրուի անսահմանօրէն։ - Եթէ մէկը մեզի թագաւորութիւն մը տայ, ի՞նչ կը պարտինք իրեն։
Այդպիսի պարգեւատու մը մեր ամբողջ սրտով սիրելն անգամ բաւարար պիտի չնկատուէր։ Ուստի որքա՜ն աւելի պէտք է սիրենք Աստուած, որ, այս աշխարհի մէջ մեզի տուած բոլոր բարիքներուն վրայ, մեզի նաեւ կը շնորհէ Երկնային Թագաւորութեան մէջ թագաւորելու պարգեւը։ - Ի՞նչ նշաններէն կը ճանչցուի, թէ մենք Աստուած կը սիրենք։
Հետեւեալ չորս գլխաւոր նշաններէն. (1) Ով որ Աստուած կը սիրէ, անոր բոլոր հաճոյքները Աստուծոյ խօսքը կամ Սուրբ Գիրքը կարդալն են, Անոր Տունը՝ Եկեղեցին, յաճախելը եւ աղօթքներով, բարեպաշտ արարքներով ու բարի գործերով զԻնք փառաւորելը։ - Ո՞րն է երկրորդ նշանը։
(2) Մեր ընկերը սիրել, որովհետեւ ով որ հայրը կը սիրէ, անոր զաւակներն ալ կը սիրէ։ «Եթէ մէկը ըսէ. “Ես Աստուած կը սիրեմ”, եւ ատէ իր եղբայրը, ան ստախօս է» (Ա. Յովհ. Դ. 20)։ - Ո՞րն է երրորդ նշանը։
(3) Աշխարհային վայելքներուն հանդէպ չափաւոր կապուածութիւն ունենալ եւ միշտ բարիքներուն Երկնային Պարգեւատուն աւելի բարձր դասել, քան այն բարիքները, որոնք Ան մեզի շնորհած է։ - Աշխարհային սէրը ի՞նչ վնաս կը պատճառէ։
Աշխարհի նկատմամբ չափազանց սէրը մեզ փորձութեան մէջ կը ձգէ՝ յանցանքներ գործելու, որպէսզի աշխարհային առաւելութիւններ ձեռք բերենք։ - Ո՞րն է Աստուած սիրելու չորրորդ նշանը։
(4) Աստուծոյ սուրբ օրէնքներուն ամենայն կատարելութեամբ հնազանդիլ, նոյնիսկ մեր հաճոյքներուն անձնազոհութեամբ հրաժարելու աստիճան։ - Կարելի՞ է Աստուած սիրել եւ Իր սուրբ պատուիրանները չպահել։
Ո՛չ։ Եթէ մէկը ըսէ, թէ Աստուած կը սիրէ, բայց չուզէ Աստուծոյ պատուիրանները պահել, ան կեղծաւոր մըն է։ Ինչպէ՞ս կրնայ զաւակ մը պարծենալ, թէ իր հայրը կը սիրէ, երբ չի կատարեր իր հօր կամքը։ Ան կրնայ կեղծաւորութեամբ խաբել իր ծնողները, բայց ոչ՝ ԱՍՏՈՒԱԾ, որ կը տեսնէ մեր սրտերուն գաղտնիքները եւ գիտէ, թէ մեր սրտերէն կը սիրե՞նք զինք, թէ՞ ոչ։
(Քաղուած՝ Խորէն Արք. Նարպէյի «Կանոն Քրիստոնէական Դաստիարակութեան» հատորէն)