Դ. Սուրբ Պօղոսի Վարդապետութիւնը «Միայն Հաւատքով» Չի Սորվեցներ
Բողոքական Աստուածաբանութեան մէջ յաճախ կը վկայակոչէ Հռովմայեցիսը, Եփեսացիս 2.8-9-ը եւ Գաղատացիսը։ Սակայն նոյն Սուրբ Պօղոսը նաեւ կը գրէ.
Հռովմայեցիս Բ.6-7
«Աստուած իւրաքանչիւրին պիտի հատուցանէ իր գործերուն համեմատ»։
Գաղատացիս Ե.6
«Հաւատք, որ սիրոյ միջոցով կը գործէ»։
Գաղատացիս Զ.7-8
«Ինչ որ մարդ ցանէ, նոյնը պիտի հնձէ»։
Փիլիպպեցիս Բ.12
«Երկիւղով եւ դողով ձեր փրկութիւնը գործեցէք»։
Սուրբ Պօղոսը կը մերժէ Մովսիսական Օրէնքի գործերը որպէս արդարացման միջոց։ Բայց ան չի մերժեր հնազանդութիւնը, սրբութիւնը, խորհուրդներու կեանքը, ապաշխարութիւնը կամ բարի գործերը։
Ուստի Պօղոսի եւ Յակոբոսի միջեւ հակասութիւն գոյութիւն չունի։ Երկուքն ալ կը սորվեցնեն, թէ փրկարար հաւատքը կենդանի հաւատք մըն է, որ իր պտուղները կը բերէ գործերով։
Ե. Մկրտութիւնը Անհրաժեշտ Է Փրկութեան Համար
Մեր Տէրը Յիսուս Քրիստոս կը յայտարարէ.
Յովհաննէս Գ.5
«Եթէ մէկը ջուրէ եւ Հոգիէ չծնի, Աստուծոյ Արքայութիւնը չի կրնար մտնել»։
Մարկոս ԺԶ.16
«Ով որ հաւատայ եւ մկրտուի՝ պիտի փրկուի»։
Ա. Պետրոս Գ.21
«Մկրտութիւնը այժմ ձեզ ալ կը փրկէ»։
Գործք Առաքելոց Բ. 38
«Ապաշխարեցէք եւ ձեզմէ իւրաքանչիւրը մկրտուի մեղքերու թողութեան համար»։
Սուրբ Գիրքը մկրտութիւնը երբեք պարզ խորհրդանիշի չի վերածեր։ Ընդհակառակը, զայն կը ներկայացնէ որպէս աստուածահաստատ խորհուրդ, որով Աստուած ինք կը գործէ։ Ուստի Հայ Եկեղեցին մկրտութիւնը չի նկատեր մարդկային վկայութիւն միայն, այլ նոր ծնունդ եւ շնորհքի իրական հաղորդութիւն։
Զ. Սուրբ Հոգին եւ Վերակոչումը
(ἐπίκλησις / Էպիկլիսիս)
Որոշ Բողոքական շրջանակներ նաեւ կը մերժեն քահանային կողմէ Սուրբ Հոգւոյ կանչը (Էպիկլէսիս)։ Սակայն Սուրբ Գիրքը բազմիցս ցոյց կու տայ, թէ Աստուծոյ շնորհքը կը փոխանցուի աղօթքի եւ խորհուրդական գործողութեան միջոցով։
Գործք Ը.14-17
Առաքեալները ձեռք կը դնեն մկրտուածներուն վրայ եւ անոնք Սուրբ Հոգին կը ստանան։ Գործք ԺԹ.5-6
Սուրբ Հոգին կը հաղորդուի առաքելական ծառայութեան միջոցով։
Բ. Տիմոթէոս Ա.6
«Վառ պահէ Աստուծոյ պարգեւը, որ իմ ձեռքս քեզի վրայ դնելու միջոցով քու մէջդ է»։ Եկեղեցւոյ Էպիկլէսիսը այս առաքելական գործելակերպին շարունակութիւնն է։
Քահանան չի հրամայեր Սուրբ Հոգիին։
Քահանան կ’աղօթէ եւ կը կանչէ Սուրբ Հոգին՝ Քրիստոսի խոստումին եւ առաքելական աւանդութեան համաձայն։
Շարունակելի
Տարօն Սրկ. Հալլաճեան
Թորոնթօ, Գանատա
Յունիս 2026