What is Lent?
Lent in Armenian is called Մեծ Պահք (Medz Bahk), which translates as Great Lent. Great Lent is 40 days beginning on the Monday after Poon Paregentan and ending on the Friday before Palm Sunday.
Lent commemorates the 40 days our Lord fasted in the wilderness:
“Then Jesus was led up by the Spirit into the wilderness to be tempted by the devil. And when He had fasted forty days and forty nights, afterward He was hungry.” (Matthew 4:1–2)
Following the 40 days of Great Lent, there is an additional eight-day Holy Week fast, from Holy Monday through Easter Sunday, bringing the total to 48 days of fasting.
What is the purpose of Lent?
Lent is not about checking off a list of rules; it is about creating space for God. Lent is a spiritual “reset” that helps us turn our gaze back to Jesus, the true Light of the World, and realign our lives with His purpose. Whatever we choose to give up or take on should help us focus more on the Light and less on ourselves.
Great Lent is a time for repentance, self-discipline, and self-examination—a call to reflect on our lives and renew our baptismal commitment to God. It is also a spiritual preparation for the celebration of Christ’s Resurrection at Easter.
How do we observe Lent?
During Great Lent, it is a perfect time to add a new rhythm of grace to our lives. Christians are called to grow closer to God through:
Prayer
Prayer is a dialogue with God and should include both private and communal prayer. Private prayer may include a few extra minutes in the morning and reading the Gospels. Communal prayer includes participation in the Divine Liturgy and the Hours services. We don’t simply empty ourselves of habits—we fill that space with the love of Jesus.
Fasting
In the Armenian tradition, we typically move toward a plant-based diet. Fasting is about choosing discipline over comfort. By abstaining from animal products (meat, fish, dairy, eggs, etc.) and alcoholic drinks, we simplify our lives and remember that we are nourished by more than food.
Lent is also about what we consume with our eyes and ears. We can “fast” from social media, constant news, or mindless scrolling. Replacing that noise with prayer, Scripture, or silence helps us navigate the modern world with greater clarity.
Almsgiving
Almsgiving involves charitable deeds for the poor and sharing with others the blessings God has given us. The money, time, and food we save by living more simply can be offered to those in need. In our tradition, fasting and almsgiving go hand in hand:
“Let your light so shine before men, that they may see your good works and glorify your Father in heaven.” (Matthew 5:16)
Three spiritual tools for Lent
The Early Church Fathers taught that a person is made of soul, body, and mind. Therefore, these three tools—prayer, fasting, and almsgiving—strengthen the spiritual life and help discipline the soul, body, and mind.
- Prayer strengthens and fortifies the soul against evil influences.
- Fasting cleanses and purifies the body, reducing dependence on worldly comforts and idols.
- Almsgiving restores and refocuses the mind on God and others, rather than on ourselves.
May the Lord grant you a peaceful and reflective Holy Lenten season.
Մեծ Պահք
Ի՞նչ է Պահքը
Պահքը հայերէն կը կոչուի Մեծ Պահք, այսինքն՝ Մեծ Պահք (Great Lent)։ Մեծ Պահքը քառասնօրեայ ժամանակահատուած մըն է, որ կը սկսի Բուն Բարեկենդանի յաջորդ Երկուշաբթի օրը եւ կը վերջանայ Ծաղկազարդին նախորդող Ուրբաթ օրը։
Մեծ Պահքը կը յիշեցնէ մեր Տիրոջ՝ անապատին մէջ պահեցողութեան քառասուն օրերը.
«Այն ատեն Յիսուս Հոգիին կողմէ առաջնորդուեցաւ անապատը՝ սատանայէն փորձութեան ենթարկուելու համար։ Եւ երբ քառասուն օր ու քառասուն գիշեր ծոմ պահեց, վերջը անօթեցաւ» (Մատթէոս 4։1-2)։
Մեծ Պահքի այդ 40 օրերէն ետք ալ կայ Աւագ Շաբթուան ութօրեայ պահք, որ կը սկսի Աւագ Երկուշաբթի օր եւ կը շարունակուի մինչեւ Յարութեան Կիրակի, ու այսպէս ընդհանուր հաշուով կը կազմէ 48 օր պահք։
Ի՞նչ նպատակ ունի Մեծ Պահքը
Մեծ Պահքը «կանոններու ցուցակ» մը նշմարել չէ։ Ան Աստուծոյ համար ներսդ տեղ բանալ է։ Պահքը հոգեւոր «վերանորոգում» մըն է, որ կ’օգնէ մեր հայեացքը դարձեալ ուղղել դէպի Յիսուս՝ աշխարհի ճշմարիտ Լոյսը, եւ մեր կեանքը վերադասաւորել Իր կամքին համաձայն։ Ինչ որ ալ որոշենք թողուլ կամ առնել մեր վրայ, պէտք է օգնէ՝ աւելի շատ կեդրոնանալ Լոյսին վրայ եւ աւելի քիչ՝ մեր անձին։
Մեծ Պահքը ապաշխարութեան, ինքնատիրապետումի եւ ինքնաքննութեան ժամանակն է՝ մեր կեանքը վերատեսութեան կոչ մը, եւ մկրտական մեր ուխտին վերանորոգում՝ Աստուծոյ հանդէպ։ Ան նաեւ հոգեւոր պատրաստութիւն է՝ Զատիկին Քրիստոսի Յարութեան տօնակատարութեան համար։
Ինչպէ՞ս պահել Մեծ Պահքը
Մեծ Պահքը յարմարագոյն ժամանակն է մեր կեանքին մէջ շնորհքի նոր կշռոյթ մը հաստատելու։ Քրիստոնեաներուն կոչ մըն է՝ մօտենալ Աստուծոյ՝
Աղօթքով
Աղօթքը երկխօսութիւն մըն է Աստուծոյ հետ, եւ պէտք է ներառէ թէ՛ անձնական թէ՛ հաւաքական աղօթք։ Անձնական աղօթքը կրնայ ըլլալ առաւօտեան քանի մը աւելցուած վայրկեան աղօթք եւ Աւետարաններու ընթերցում։ Հաւաքական աղօթքը կը կատարուի օրինակ՝ Սուրբ Պատարագին եւ ժամերգութիւններուն ընթացքին։ Մենք միայն սովորութիւններէն «դատարկ» չենք ըլլար, այլ այդ բացուած տեղը կը լեցնենք Յիսուսի սիրով։
Պահեցողութեամբ
Հայ եկեղեցւոյ աւանդութեան մէջ սովորաբար կ’ուղղուինք դէպի բուսական սննդականոն։ Պահեցողութիւնը յարմարութեան փոխարէն կարգապահութիւն ընտրել է։ Կենդանական մթերքներէն (միս, ձուկ, կաթնամթերք, հաւկիթ եւ այլն) ու ալքոլային խմիչքներէն հրաժարիլը միջոց մըն է՝ մեր կեանքը պարզացնելու եւ յիշեցնելու, թէ մենք միայն ուտելիքով չենք սնուիր։
Պահքը նաեւ այն է՝ ինչ կը «սնուցանենք» մեր աչքերով ու ականջներով։ Կրնանք «պահք» բռնել ընկերային ցանցերէն, անդադար լուրերէն կամ անիմաստ պտտումէ։ Այդ աղմուկին տեղը աղօթքով, Սուրբ Գրքի ընթերցումով կամ լռութեամբ լեցնելը կը նպաստէ, որ ժամանակակից աշխարհը աւելի մեծ յստակութեամբ առաջնորդենք։
Գթասրտութեամբ (ողորմութիւն)
Գթասրտութիւնը բարեգործութիւն է՝ կարօտեալներուն, եւ Աստուծմէ ստացած օրհնութիւնները ուրիշներու հետ բաժնելու պատրաստակամութիւն։ Աւելի պարզ ապրելով՝ խնայուած դրամը, ժամանակը եւ սնունդը կրնանք ընծայել անոնց, որոնք պէտք ունին։ Մեր աւանդութեան մէջ պահեցողութիւնն ու ողորմածութիւնը ձեռք-ձեռքի կը քալեն.
«Այսպէս թող ձեր լոյսը փայլի մարդոց առաջ, որպէսզի տեսնեն ձեր բարի գործերը եւ փառաւորեն ձեր Հայրը, որ երկինքին մէջ է» (Մատթէոս 5։16)։
Պահքի երեք հոգեւոր գործիքները
Վաղ Եկեղեցւոյ Հայրերը կը սորվեցնէին, թէ մարդը կազմուած է հոգիէ, մարմինէ եւ միտքէ։ Ահա թէ ինչու այս երեքը՝ աղօթք, պահեցողութիւն եւ ողորմածութիւն, տրուած են՝ հոգեւոր կեանքը զօրացնելու եւ հոգին, մարմինը ու միտքը կարգի բերելու համար։
- Աղօթքը կը զօրացնէ ու կ’ամրապնդէ հոգին՝ չար ազդեցութիւններուն դէմ։
- Պահեցողութիւնը կը մաքրագործէ մարմինը՝ նուազեցնելով կապուածութիւնը աշխարհիկ յարմարանքներուն եւ կուռքերուն։
- Ողորմածութիւնը կը վերականգնէ ու կը վերակեդրոնացնէ միտքը՝ դէպի Աստուած եւ մեր մերձաւորը, ոչ թէ դէպի մեր անձը։
Թող Տէրը Մեծ Պահքի սուրբ շրջանին ձեզի շնորհէ խաղաղ եւ խոկումի շրջան մը։
Յակոբ Կիրակոսեան