- Ո՞րն է Քրիստոսի Աստուածութեան չորրորդ ապացոյցը։
Անոր կողմէ գործուած աստուածային հրաշքները։
- Ի՞նչ հրաշքներ գործեց մեր Տէրը՝ Քրիստոս։
Ան բժշկեց ամէն տեսակ հիւանդութիւններ, հանդարտեցուց փոթորիկները, քալեց ծովուն վրայ, իր օրհնութեամբ ջուրը գինիի փոխեց, բազմացուց հացերն ու ձուկերը եւ նոյնիսկ մեռելներ յարուցանեց։
- Պատմէ՛ Քրիստոսի հրաշքներէն քանի մը հատը։
Փարիսեցիները, որոնք լեցուած էին նախանձով եւ ատելութեամբ Քրիստոսի հանդէպ, պատճառ կը փնտռէին զԻնք մեղադրելու համար։ Օր մը անդամալոյծ մարդ մը իր մահիճով բերուեցաւ Անոր մօտ, որպէսզի բժշկուի։ Քրիստոս, տեսնելով զայն բերողներուն հաւատքը եւ գիտնալով, որ հիւանդին տառապանքը իր մեղքերուն հետեւանքն էր, ըսաւ․ «Որդեակ, քու մեղքերդ ներուած են քեզի»։ Փարիսեցիները, իբր թէ վիրաւորուած, տրտնջացին՝ ըսելով․ «Ասիկա հայհոյութիւն կը խօսի. ո՞վ կրնայ մեղքեր թողուլ, եթէ ոչ միայն Աստուած»։ Քրիստոս պատասխանեց անոնց․ «Ո՞րն է աւելի դիւրին՝ ըսել՝ մեղքերդ թողուած են քեզի, թէ՝ ել, մահիճդ վերցուր եւ քալէ։ Բայց որպէսզի գիտնաք, թէ Մարդու Որդին իշխանութիւն ունի երկրի վրայ մեղքեր թողուլ», ըսաւ անդամալոյծին․ «Ել, վերցուր մահիճդ եւ տուն գնա»։ Այս հրամանով ան ուժ ստացաւ եւ բժշկուեցաւ թէ՛ հոգիով եւ թէ՛ մարմինով։ (Մարկ. Բ. 3-12)
- Ինչպէ՞ս Քրիստոս բազմացուց հացերն ու ձուկերը։
Քրիստոսի քարոզութիւնը այնքան քաղցր էր լսելու, որ բարեպաշտ ունկնդիրները երբեք չէին կշտանար զայն լսելէ։ Օր մը, երբ մեծ բազմութեան մը կը քարոզէր, գիշերը տիրեց։ Վայրը ամայի էր եւ ուտելիք չունէին, բացի հինգ հացէ եւ երկու ձուկէ։ Քրիստոս օրհնեց զանոնք եւ իր աշակերտներուն հրամայեց բաժնել հինգ հազար մարդոց։ Բոլորը կերան ու կշտացան։ Ապա տասներկու զամբիւղ լեցուն փշրանքներ եւ ձուկ մնաց։ Ժողովուրդը զարմացած կը բացագանչէր․ «Ասիկա ճշմարիտ Մարգարէն է՝ Մեսիան»։ (Մարկ. Զ. 35-54)
- Ինչպէ՞ս բժշկուեցաւ արեան տկարութիւն ունեցող կինը։
Ոմանց հաւատքը այնքան մեծ էր Քրիստոսի հրաշագործ զօրութեան հանդէպ, որ կին մը, որ երկար տարիներէ ի վեր արեան տկարութիւն ունէր եւ ոչ մէկ բժիշկ կրնար օգնել իրեն, մօտեցաւ ու դպաւ Քրիստոսի հանդերձին, հաւատալով թէ այդպէս պիտի բժշկուի։ Եւ իսկապէս բժշկուեցաւ։ Մեր Տէրը, գթալով այս կնոջ հաստատ հաւատքին, ըսաւ․ «Դուստր, քու հաւատքդ քեզ բժշկեց. խաղաղութեամբ գնա եւ առողջ եղիր քու ցաւէդ»։ (Մարկ. Ե. 25-34)
- Որո՞ւ յարութիւն տուաւ մեր Տէրը մեռելներէն։
Մեռելներէն յարութիւն առնողներուն մէջ գլխաւորներն էին՝ Տաճարի կառավարիչին՝ Յայրոսի աղջիկը, Նայիմի այրի կնոջ միակ որդին (Ղուկ. Է. 11-17), եւ մանաւանդ Ղազարոսը՝ մեր Տիրոջ բարեկամը, որ արդէն չորս օր է որ թաղուած էր եւ մարմինը սկսած էր ապականիլ, երբ Քրիստոս հասաւ տունը։ Ղազարոսի քոյրը՝ Մարթան, աղաչեց Անոր իր եղբօրը կենդանացնել։ Քրիստոս պատասխանեց․ «Ես եմ յարութիւնը եւ կեանքը. ան որ ինծի կը հաւատայ, թէեւ մեռնի՝ պիտի ապրի։ Կը հաւատա՞ս ասոր»։ (Յովհ. ԺԱ. 21-27) Այսպէս Քրիստոս միշտ հաւատք կը պահանջէր որպէս պայման իր օրհնութիւններուն։
- Ինչպէ՞ս Քրիստոս յարուցանեց Ղազարոսը։
Քրիստոս բազմութեան հետ գնաց գերեզմանը եւ հրամայեց քարը վերցնել։ Մեռեալը այնտեղ դրուած էր՝ ձեռքերն ու ոտքերը պատանքով կապուած եւ երեսը՝ քողով ծածկուած։ Յիսուս աղօթեց Հօրը եւ ապա բարձրաձայն աղաղակեց․ «Ղազարո՛ս, դուրս եկուր»։ Այս աստուածային ձայնը կեանք տուաւ մեռեալին՝ զարմանք եւ երկիւղ պատճառելով ներկայ հրեաներուն, եւ անոնք հաւատացին Անոր։ Բայց փարիսեցիները, լսելով այս մեծ հրաշքին մասին, շուարեցան ու բարկացան եւ խորհուրդ առին սպաննել թէ՛ Յիսուսը եւ թէ՛ Ղազարոսը։ (Յովհ. ԺԱ. 1-54)
- Ինչպէ՞ս տեղի ունեցաւ Քրիստոսի Պայծառակերպութիւնը։
Քրիստոսի մեծ հրաշքներէն մէկը տեղի ունեցաւ լերան վրայ։ Հոն Ան իր աստուածային փառքէն մէկ մասը յայտնեց Պետրոս, Յակոբոս եւ Յովհաննէս առաքեալներուն, որոնք զարմացած ու ահաբեկուած էին իրենց երկնաւոր Վարդապետին յանկարծակի պայծառացումէն։ Անոր քով տեսան նաեւ մեծ մարգարէները՝ Մովսէսն ու Եղիան։ Անոնք երկինքէն ձայն մըն ալ լսեցին․ «Ասիկա է իմ սիրելի Որդիս, որուն հաճեցայ. լսեցէ՛ք Անոր»։ (Մարկ. Թ. 2-7, Մատթ. ԺԷ. 1-13, Ղուկ. Թ. 28-36)
- Ուրկէ՞ գիտենք, որ Քրիստոս իսկապէս հրաշքներ գործեց։
Քրիստոսի հրաշքները անվիճելի են՝ Սուրբ Հոգիին եւ առաքեալներուն վկայութեամբ։
- Առաքեալներուն վկայութիւնը վստահելի՞ է։
Այո՛, որովհետեւ առաքեալները ունէին այն երկու յատկանիշները, որոնցմով ականատես վկան վստահելի կը նկատուի իմաստասէրներուն համաձայն։
- Ինչպէ՞ս։
(1) Առաքեալները չէին կրնար խաբուիլ այն մեծ հրաշքներուն մէջ, որոնք իրենք կը պատմէին։ (2) Անոնք ոչ մէկ շահ ունէին ուրիշները խաբելու։
- Ինչո՞ւ առաքեալները չէին կրնար խաբուիլ։
Որովհետեւ՝ (1) իրենց սեփական աչքերով տեսած էին հրաշքները։ (2) Միայն մէկ հրաշք չէին տեսած, այլ բազմաթիւ հրաշքներ, որոնց մէջ անհնար էր սխալիլ։ (3) Շատ առաքեալներ ականատես եղած էին հրաշքներուն մեծ մասին, եւ եթէ մէկը սխալած ըլլար, միւսներուն վկայութիւնը պիտի ուղղէր զայն։ Անմտութիւն է կարծել, թէ տասներկու առաքեալներն ու եօթանասուներկու աշակերտները միասին կրնային խաբուիլ Քրիստոսի հրաշքներուն վերաբերեալ։ (Բ. Պետր. Ա. 16, Յովհ. Ա. 1)
- Ինչո՞ւ առաքեալները պատճառ չունէին ուրիշները խաբելու սուտ հրաշքներ պատմելով, եւ չէին կրնար յաջողիլ, եթէ այդպիսի ամբարշտութիւն փորձէին։
Որովհետեւ անոնք Քրիստոսի հրաշքները կը պատմէին եւ կը քարոզէին իրենց ժամանակակից մարդոց։ Անհնար է կարծել, թէ հրեաները՝ Քրիստոսի թշնամիները, անմիջապէս չէին կրնար հերքել առաքեալները, եթէ Քրիստոսի գործած հրաշքները ճշմարիտ չըլլային։
- Ի՞նչ կ՚ըսէին հրեաները Քրիստոսի հրաշքներուն մասին։
Քրիստոսի հրաշքներուն ճշմարտութիւնը այնքան անվիճելի էր, որ հրեաները, մանրամասն քննութենէ ետք, ինչպէս ի ծնէ կոյր մարդուն բժշկութեան պարագային (Յովհ. Թ. 1-35), չկարենալով ժխտել փաստերը, չարամտօրէն կը մեղադրէին, թէ Ան դեւերը կը հանէր դեւերու իշխանին միջոցով։ Հին մարգարէները եւս գրած էին Մեսիային մասին մարգարէութիւններ։