Անթիլիասի Ուխտի Օրը Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան կեանքին մէջ առանձնայատուկ հոգեւոր նշանակութիւն ունեցող օր մըն է։ Այս օրը հաւատացեալ ժողովուրդը ուխտ կ’երթայ Անթիլիասի Մայրավանք՝ աղօթքի եւ հաւատքի նորոգման համար, Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի յիշատակին շուրջ համախմբուելով։ Ուխտի օրը ներկայիս սերտօրէն կապուած է նաեւ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի Խոր Վիրապ մուտքի տօնին հետ, որ Հայ Եկեղեցւոյ հոգեւոր ժառանգութեան կարեւոր հանգրուաններէն մէկն է։
Պատմականօրէն, Անթիլիասը դարձած է Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան աթոռանիստը անցեալ դարուն, եւ այդ օրէն ի վեր անիկա սփիւռքահայութեան համար միայն վարչական կամ եկեղեցական կեդրոն մը չէ, այլ՝ ուխտավայր, ուր ժողովուրդը կը վերագտնէ իր հաւատքը, ինքնութիւնը եւ հոգեւոր կապը իր եկեղեցւոյ հետ։ Ամէն տարի այս առիթով Մայր Տաճարին ու վանքին շրջափակին մէջ կը կատարուին հանդիսաւոր արարողութիւններ, շարականներ, աղօթքներ եւ սրբազան մասունքներու հանդիսաւոր թափօր։
Ուխտի Օրը կը տօնուի, որովհետեւ անիկա հաւատացեալին համար պարզապէս յիշատակի օր մը չէ, այլ ապրուած հաւատքի վկայութիւն։ Այդ օրը ժողովուրդը կու գայ իր ուխտը նորոգելու, Աստուծոյ մօտենալու, սրբոց բարեխօսութիւնը հայցելու եւ եկեղեցւոյ շուրջ իր միութիւնը վերահաստատելու։ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի սրբազան մասունքներուն հանդէպ յատուկ երկիւղածութիւնն ալ այս տօնին կու տայ խոր հոգեւոր իմաստ, որովհետեւ ան կը յիշեցնէ մեզի, թէ հայ ժողովուրդի քրիստոնէական հաւատքը սուրբ վկաներու կեանքով ու նահատակութեամբ ամրացած ժառանգութիւն մըն է։
Այսպիսով, Անթիլիասի Ուխտի Օրը աղօթքի, վերանորոգումի եւ հաւաքական հաւատքի գեղեցիկ տօնակատարութիւն մըն է, որ ամէն տարի կը համախմբէ մեր ժողովուրդը Մայրավանքին շուրջ եւ կը յիշեցնէ, թէ եկեղեցին մեր կեանքին մէջ մնայուն ապաւէն, լոյս եւ առաջնորդութիւն է։
