As a fourth-generation survivor, the Armenian genocide not only impacted me in a big way, but also everyone in my generation. We are living on a foreign soil, which took our wounded nation in; we live in a country where, if the genocide had not happened, most of us would not be here. Most of us, hypothetically, would be living in our motherland if the world were a peaceful place. I am grateful to be in a country filled with opportunity and safety, but if the genocide had not happened, would we all be living there, on our ancestral land, creating a life that would be like what we have now? Maintaining our identity and culture, and, even more, the lost traditions we once had while living on our land. In this day and age, we as the Armenian community are talking less about the Armenian genocide; the fire that we saw in the previous generation is fading away. If we look around the western diaspora of Armenians, we care more about our personal lives and ventures than we do about maintaining and keeping our Armenian roots. We care more about our careers, building a family, and in this generation, building a family does not necessarily mean marrying a significant other who is Armenian. As we see in our church lately, more Armenians are marrying non-Armenians, doing our religious sacraments in English. So, the upcoming generation will see all this. How will we maintain a strong Armenian-loving bond, starting with keeping the memory of the genocide alive and keeping the spirit of the survivors and our ancestors alive? We need to find a new mission, a new question to answer, and for the longest time, we as Armenians were fighting for countries to recognize the Armenian genocide. As I am writing this article, over thirty countries have recognized the Armenian genocide, and the main countries of Canada, the United States, Russia, and most of the EU countries. So now, with the great efforts of the Armenian National Committee of Canada to get genocide classes into the Ontario school curriculum, what is the next step to maintain the passion of the previous generation to maintain the active remembrance of the genocide?
Norhaik Atanosian
Հայոց Ցեղասպանութեան Ոգին
Որպէս ցեղասպանութենէն վերապրածներու չորրորդ սերունդի զաւակ, Հայոց ցեղասպանութիւնը ոչ միայն ինծի վրայ խոր ազդեցութիւն ունեցած է, այլեւ՝ իմ սերունդիս բոլոր անդամներուն վրայ։ Մենք կ՚ապրինք օտար հողի վրայ, որ իր գիրկը բացաւ մեր վիրաւորուած ազգին առջեւ. կ՚ապրինք այնպիսի երկրի մը մէջ, ուր, եթէ ցեղասպանութիւնը տեղի չունենար, մեզմէ շատեր հոս պիտի չգտնուէին։ Ենթադրաբար, մեզմէ շատերը այսօր մեր հայրենի հողին վրայ պիտի ապրին, եթէ աշխարհը խաղաղ վայր մը ըլլար։ Ես շնորհակալ եմ, որ կ՚ապրիմ հնարաւորութիւններով եւ ապահովութեամբ լի երկրի մը մէջ, բայց եթէ ցեղասպանութիւնը պատահած չըլլար, արդեօք բոլորս հոն՝ մեր պապենական հողին վրայ, պիտի ապրեի՞նք, եւ մեր այժմու կեանքին նման կեանք մը պիտի կերտէի՞նք։ Պիտի պահպանէի՞նք մեր ինքնութիւնն ու մշակոյթը, եւ աւելին՝ այն կորսուած աւանդութիւնները, զորս ժամանակին ունէինք, երբ մեր հողին վրայ կ՚ապրէինք։
Այս օրերուն, մենք՝ որպէս հայ համայնք, աւելի քիչ կը խօսինք Հայոց ցեղասպանութեան մասին. այն կրակը, զոր նախորդ սերունդին մէջ կը տեսնէինք, կամաց-կամաց կը մարի։ Եթէ նայինք արեւմտեան սփիւռքի հայութեան շուրջը, պիտի տեսնենք, թէ աւելի շատ կը մտահոգուինք մեր անձնական կեանքով եւ նախաձեռնութիւններով, քան մեր հայկական արմատները պահելու եւ պահպանելու գործով։ Աւելի շատ կը մտածենք մեր ասպարէզին, ընտանիք կազմելուն մասին, իսկ այս սերունդին համար ընտանիք կազմելն ալ անպայման չի նշանակեր ամուսնանալ հայ կողակիցի մը հետ։ Ինչպէս վերջերս կը տեսնենք մեր եկեղեցւոյ մէջ, աւելի շատ հայեր կ՚ամուսնանան ոչ հայերու հետ, իսկ մեր կրօնական խորհուրդներն ալ երբեմն անգլերէնով կը կատարուին։ Ուստի գալիք սերունդը այս բոլորը պիտի տեսնէ։ Արդ, ինչպէ՞ս պիտի պահպանենք ամուր՝ հայասիրութեամբ լեցուն կապ մը՝ սկսելով ցեղասպանութեան յիշատակը կենդանի պահելէ եւ վերապրողներուն ու մեր նախնիներուն ոգին ապրեցնելէ։
Մենք կարիք ունինք նոր առաքելութեան մը, նոր հարցումի մը, որուն պէտք է պատասխանենք։ Երկար տարիներ հայ ժողովուրդը պայքարեցաւ, որպէսզի երկիրներ ճանչնան Հայոց ցեղասպանութիւնը։ Մինչ ես այս յօդուածը կը գրեմ, երեսունէ աւելի երկիրներ արդէն ճանչցած են Հայոց ցեղասպանութիւնը, ներառեալ Կանատան, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները, Ռուսիան եւ Եւրոպական Միութեան երկիրներուն մեծ մասը։ Արդ, նկատի ունենալով Կանատայի Հայ Դատի յանձնախումբին մեծ ջանքերը՝ ցեղասպանութեան մասին դասընթացքներ Օնթարիոյի դպրոցական ծրագրին մէջ ներառելու համար, ո՞րն է յաջորդ քայլը, որպէսզի պահպանենք նախորդ սերունդին այն եռանդը եւ կենդանի պահենք ցեղասպանութեան գործուն յիշողութիւնը։
Եթէ ուզէք, կրնամ նաեւ զայն աւելի գրական, աւելի հուզիչ, կամ յօդուածային աւելի հղկուած արեւմտահայերէնով վերամշակել։
Նորհայկ Աթանոսեան